ÇEVKO Vakfı Camkurtaran Projesi ile döngüsel ekonomide yeni dönemi başlattı

İklim kriziyle mücadele ve sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda sahadaki somut adımlar hız kazanıyor. ÇEVKO Vakfı ve Pendik Belediyesi iş birliğiyle hayata geçirilen “Camkurtaran Projesi”, kısa sürede elde ettiği sonuçlarla kaynağında ayrı toplama modelinin başarısını gözler önüne sererken; Türkiye’deki depozito uygulamaları ve AB’nin yeni Ambalaj Tüzüğü sektörün geleceğini yeniden şekillendiriyor.

ÇEVKO Vakfı Genel Sekreteri Mete İmer, hem sahadaki pratik başarıları hem de küresel ve ulusal ölçekteki mevzuat değişikliklerini değerlendirdi. İmer, Camkurtaran Projesi'nin sonuçlarından Türkiye’deki depozito sistemine ve gıda ile temas eden ambalajlardaki yeni AB kısıtlamalarına kadar pek çok noktada önemli mesajlar verdi.

Camkurtaran Projesi ile 1,5 ayda 6,5 ton cam ambalaj atığı dönüştürüldü

Teorik düzenlemelerin sahadaki karşılığına değinen ÇEVKO Vakfı, Pendik Belediyesi iş birliğiyle yürütülen Camkurtaran Projesi’nin verilerini paylaştı. Pendik genelinde kafe ve restoranların yer aldığı 63 noktada başlatılan çalışmayla, yaklaşık 1,5 ay gibi kısa bir sürede 6,5 ton cam ambalaj atığı kaynağında ayrı toplanarak geri dönüşüme kazandırıldı.

Mete İmer, sahadaki başarının önemini “Cam ambalajlar, kalitesinden hiçbir şey kaybetmeden defalarca geri dönüştürülebiliyor. Pendik’te başlattığımız bu çalışmayla gördük ki doğru bir kurguyla kaynağında ayrı toplama yapıldığında kısa sürede somut sonuçlar alabiliyoruz. Amacımız bu başarılı modeli önümüzdeki dönemde daha fazla noktaya ulaştırarak yaygınlaştırmak” sözleriyle ifade etti.

Türkiye’de Depozito Yönetim Sistemi

Yerel projelerin yanı sıra ulusal ölçekteki adımlara da değinen İmer, Türkiye Çevre Ajansı koordinasyonunda yürütülen Depozito Yönetim Sistemi’nin (DYS) içecek ambalajlarının geri kazanımında önemli bir rol oynayacağını belirtti. Ancak sistemin sınırlarına da dikkat çeken İmer, depozitonun yalnızca belirli hacim ve ürün grubundaki tek kullanımlık içecek ambalajlarını kapsadığını, ambalaj atıklarının büyük bir kısmının bu sistemin dışında kaldığını hatırlattı.

Sürdürülebilir bir atık yönetimi için depozito sisteminin kaynağında ayrı toplama modeliyle birbirini tamamlaması gerektiğini belirten ÇEVKO Vakfı, Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (GÜS) yaklaşımının bütüncül yapısının korunması gerektiğini savunuyor. Vakıf, finansal sorumluluklarını yerine getiren üreticilerin geri kazanım harcamalarının dikkate alınacağı şeffaf ve izlenebilir bir mekanizmanın kurulmasının önemine işaret ediyor.

ÇEVKO Vakfı Genel Sekreteri Mete İmer

AB’de “Tüzük” dönemi ile tavsiyeler zorunluluğa dönüştü

İşin küresel ve ihracat boyutunda ise Avrupa Birliği’nin yeşil mutabakat hedefleri doğrultusunda ambalaj mevzuatında vites büyüttüğünü belirten Mete İmer, tavsiye niteliğindeki direktif yapısından, tüm üye ülkeler için harfiyen uyulması gereken tüzük (PPWR) yapısına geçildiğini vurguladı.

Dönüşümün bağlayıcılığına dikkat çeken İmer, “Direktif olduğunda üye ülkeler bunu kendi iç düzenlemelerine göre adapte edebiliyorlardı. Ancak tüzük olunca durum değişti; artık tüm üye devletler buna harfiyen uymak zorunda. Avrupa Birliği döngüsel ekonomi hedefleri doğrultusunda bu konuda daha hızlı yol almak istiyor. O nedenle bu kararları Yeşil Mutabakat ve iklim kriziyle mücadelenin ayrılmaz bir parçası olarak görmek lazım” dedi.

Yeni düzenlemeyle birlikte gıda ile temas eden plastikler ve teflon benzeri ürünlerde sıklıkla kullanılan, sağlığa zararlı PFAS maddelerinin piyasaya sürülmesine kısıtlama geldiğini hatırlatan İmer, “Gıda ile temas eden plastik esaslı bu maddelerin insan sağlığı üzerinde ciddi etkileri belirlendi. Yasağın kapsamı yalnızca ana ambalajı değil; kullanılan mürekkep, kaplama ve yapıştırıcı gibi tüm bileşenleri içine alıyor. Türkiye'deki üreticilerin de bu geçiş sürecine hızla uyum sağlaması gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.