Türkiye’de işgücü maliyeti Avrupa’yı 10’a katladı

TÜİK’in 21 Ağustos verilerine göre, 2026’nın ikinci çeyreğinde Türkiye’de saatlik işgücü maliyeti yıllık bazda %34 yükseldi. Eurostat’ın yaz başında paylaştığı ilk çeyrek verilerinde ise bu artış AB genelinde %3,6, Euro Bölgesi’nde %3,2 seviyesindeydi. Bu veriler, Türkiye’deki işgücü maliyet artışının Avrupa ortalamasının yaklaşık 10 katına ulaştığını gösteriyor.

Avrupa tarafında en yüksek maliyet artışı %16,4 ile Macaristan’da, en düşük artış ise %1,3 ile Malta’da kaydedildi. Türkiye’deki artış oranı zirvedeki Macaristan’ı dahi ikiye katlamış durumda.

Buna karşın istihdam piyasası hareketliliğini sürdürüyor. TÜİK verilerine göre aynı dönemde istihdam oranı %1,7 artarken, toplam çalışılan saat %2,7 yükseldi. Her iki göstergenin birden yükselmesi, tırmanan maliyetlere rağmen şirketlerin kadro küçültmeye veya çalışma saatlerini kısmaya gitmediğine işaret ediyor.

Artışın kaynağı sadece maaşlar değil

Toplam işgücü maliyeti, sadece çalışana ödenen brüt ücretle sınırlı değil. Sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası payları ile kıdem ve ihbar tazminatı karşılıkları toplam maliyetin bir parçası ve bu bileşenler “ücret dışı işgücü maliyeti” olarak tanımlanıyor. Türkiye'de ikinci çeyrekte brüt ücretler yaklaşık %35,8 artarken, ücret dışı maliyetlerdeki artış %42,9'a ulaştı. Avrupa'da ise bu iki maliyet bileşeni birbirine paralel ilerliyor.

Eurostat verilerine göre AB genelinde ücretler %3,7, ücret dışı maliyetler %3,2 arttı. Türkiye'de ise ücret dışı maliyetler, ücret artışının yaklaşık yedi puan önünde seyrediyor. Bu da ücret artışını izlemenin toplam maliyeti öngörmeye yetmediğini gösteriyor. Şirketlerin işgücü maliyetini “ücret” ve “ücret dışı” olarak izleyen, yıllık bütçe çalışmasıyla sınırlı kalmayan bir planlamaya geçmesi gerekiyor.

“Yeni dönemde şirketlerde verimlilik odağının belirgin şekilde artması gerekiyor”

İnsan kaynakları danışmanlık firması Gilda&Partners Consulting Kurucu Ortağı Jilda Bal, bu verilerin maliyet planlamasını ve verimlilik odağını şirketlerin gündemine taşıdığını belirtiyor: Bal, “İşgücü maliyeti hızla artarken, şirketlerin daha disiplinli bütçe planlaması yapması gerekiyor. Ancak rekabet gücünü asıl belirleyecek olan, bu artışın karşılığında ne üretildiği olacaktır. Maliyet artışı aynı sektördeki bütün şirketler için benzer şekilde işliyor, fark ise her çalışanın yarattığı değerden doğuyor. Bu nedenle yeni dönemde şirketlerde verimlilik odağının belirgin şekilde artması gerekiyor. İş süreçlerinin sadeleştirilmesi, teknolojinin doğru kullanımı, yetkinlik gelişimi ve çalışan başına yaratılan değerin düzenli ölçülmesi bu odağın somut adımlarıdır. Verimliliği bir tasarruf programının ötesinde, çalışan deneyimini de iyileştiren bir iş stratejisi olarak ele almak gerekiyor. İstihdamın artmaya devam etmesi, şirketlerin büyüme hedeflerini koruduğunu gösteriyor. Bu büyümeyi sürdürülebilir kılmanın yolu, maliyet artışını verimlilik artışıyla dengelemekten geçiyor” diyor.