Mastercard açıkladı: Yapay zekâ asistanlarının ticarette yaygınlaşmasını güven belirleyecek

Yapay zekânın alışveriş alışkanlıklarını dönüştürdüğü yeni ticaret çağında, teknolojik imkânlardan ziyade kullanıcı güveni ana gündem maddesi hâline geliyor. Mastercard’ın 16 ülkede 26 bin tüketiciyi kapsayan araştırmasıyla şekillenen “Güveni Kodlamak: Yapay Zekâ Tabanlı Dünyada Niyet, Rıza ve Kontrol Yarışı” başlıklı Signals raporu, ekosistemin mevcut tablosunu çarpıcı verilerle ortaya koyuyor.

Rapora göre tüketicilerin yüzde 85’i en uygun seçeneği keşfetme sürecinde bir yapay zekâ asistanıyla çalışmaya sıcak bakıyor. Ancak iş satın alma adımına ve finansal yetkiyi devretmeye geldiğinde oran yüzde 9 seviyesine geriliyor. Önceden belirlenmiş sınırlar dahilinde bile olsa, kart ve ödeme kararını tamamen algoritmalara bırakma konusundaki bu tereddüt, sürecin teknik imkânlardan çok “güven mimarisi” ile şekilleneceğini gösteriyor.

Yapay zekâ asistanlı ticaretin yaygınlaşması, kullanıcı niyetinin şeffafça kaydedildiği, kimliklerin doğrulandığı, yetki sınırlarının net çizildiği ve gerektiğinde anında geri alınabildiği bir denge üzerine inşa edilecek.

Tüketiciler desteğe açık, tam özerkliğe temkinli

Yapay zekânın tercihler ve bütçe doğrultusunda satın alınacak ürünü seçmesine, ödemenin tüketici tarafından onaylanması koşuluyla izin verebileceğini söyleyenlerin oranı yüzde 32’ye ulaşıyor. Ancak önceden belirlenmiş kurallar bulunsa bile satın alma işlemini tamamen otonom biçimde gerçekleştirme yetkisini yapay zekâya vermeye hazır olanların oranı yüzde 9’da kalıyor.

2030’a kadar 5 trilyon dolarlık küresel potansiyel

Yapay zekâ asistanlı ticaret henüz gelişiminin ilk aşamalarında olmasına rağmen önemli bir ekonomik potansiyel taşıyor. Rapora göre yapay zekâ asistanlarının desteklediği küresel tüketici harcamalarının 2030’a kadar 3 ila 5 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. İşletmeler arası işlemlerde ise bu büyüklüğün üç katına kadar çıkabileceği öngörülüyor.

Buna karşılık yapay zekâ asistanları aracılığıyla gerçekleştirilen işlemler bugün küresel e-ticaret hacminin yalnızca yüzde 0,4’ünü, işlem değerinin ise yüzde 0,2’sini oluşturuyor. Rapora göre pazar potansiyeli ile mevcut kullanım arasındaki bu fark, güven, kimlik doğrulama, yetkilendirme, üye işyeri kabulü ve işlem güvenliği alanlarında güçlü altyapılar kurulması gerektiğini gösteriyor.

Güven, ödeme anından önce kurulacak

Bu değişim, kullanıcı niyeti ile ödemenin gerçekleştirilmesi arasında yeni bir “güven katmanı” oluşturulmasını gerekli kılıyor. Bu katman, para hareket etmeden önce işlemi kimin gerçekleştirdiğini, kullanıcının hangi eylemlere izin verdiğini ve harcama limiti, zaman aralığı, ürün kategorisi veya üye işyeri gibi hangi sınırların geçerli olduğunu doğrulayabiliyor. Yapay zekâ asistanının faaliyetlerinin kayıt altına alınması ise olası anlaşmazlıklarda denetlenebilir bir işlem geçmişi sağlıyor. Teknoloji platformlarının ise yapay zekâ asistanının kimliğini ve kullanıcı onayını doğrulayabilmesi, tüketicilere verilen yetkiyi değiştirme veya durdurma imkânı sunması gerekiyor. Sorumluluk, itiraz ve uyuşmazlıkların çözümü konusunda ekosistemdeki tüm tarafların ortak ve anlaşılır kurallar geliştirmesi, yapay zekâ asistanlı ticarete duyulan güvenin temel koşulları arasında yer alıyor.

Mastercard Yapay Zekâ ve Veri Başkanı Greg Ulrich konuyla ilgili şunları söyledi:

“Yapay zekâ asistanlı ticaret ancak üç unsur birlikte ölçeklendiğinde işler: İşlemleri mümkün kılan ödemeler, bu işlemleri güvenceye alan güven ve güvenlik ile onları daha akıllı ve kişisel hâle getiren yapay zekâ destekli hizmetler. Mastercard, gelişmekte olan yetkinlikleri gerçek dünya uygulamalarına dönüştürmek için ağından güç alarak bu üç alandaki çalışmalarını da hızlandırıyor.”

Raporunun tamamı için: https://view.ceros.com/mastercard-labs/encoding-trust/p/1