CLIMAVORE x Jameel at RCA ve Dört Ayaklı Şehir iş birliğiyle Manda Festivali 2026 başlıyor

İstanbul’un kuzeyindeki sulak alan köylerinden Ağaçlı’da 16 Mayıs 2026 Cumartesi günü, 5. Manda Festivali gerçekleştirilecek. Manda Festivali, CLIMAVORE x Jameelat RCA, Dört Ayaklı Şehir- Kent, Doğa, Hayvan Çalışmaları Derneği tarafından ve mandacılıkla geçinen insanlarla işbirliği içinde her yıl düzenlenen, mandaları ve onlarla yaşayan pastoral pratiklerin İstanbul’un kuzeyindeki sekiz orman köyündeki varlığını ve sürekliliğini kutlayan bir etkinlik. Şehrin son kalan pastoralist pratiklerinden bu yaşam biçimi, festival aracılığıyla görünür kılınıyor. Festival, mandaları ve onların haklarını merkeze alarak, zarar görmüş sulak alanların onarımında ve ortak geleceğin şekillendirilmesinde kilit varlıklar olduklarını kabul ediyor. Otlatma pratiklerini hasar görmüş arazilerin yeniden canlandırılması ile ilişkilendirerek, mandaların, mandacılıkla geçinen insanların ve sulak alanların iç içe geçmiş geleceğini onurlandıran festival hem yaşam alanlarının hem de yaşamlarının korunması gerekliliğine dikkat çekiyor.

Bugün yaklaşık 4.000 manda ve 40’ı aşkın mandacılıkla geçinen insan hâlâ bu değişken sulak alan meralarında dolaşmaya devam ediyor; ancak yaşamları artan altyapı projeleri ve değişen arazi kullanımlarıyla tehdit altında. CLIMAVORE x Jameel at RCA’nın Manda Müşterekleri projesi, İstanbul’un post-endüstriyel sulak alanlarında mandaları ve onların sürdürdüğü çok-türlü yaşam biçimini destekliyor. Araştırma, uzun soluklu saha çalışmaları ve her yıl düzenlenen Manda Festivali aracılığıyla, mandaların yaşam alanlarını korumayı ve İstanbul’un gıda kuşağının hayati bir parçasını oluşturan sulak alan ekolojilerini yeniden canlandırmayı hedefliyor.

Mandalar, onlara bakan ve mandacılıkla geçinen insanlar ve yaşam alanları arasındaki ekolojik ve toplumsal ilişkileri öne çıkaran şehir çapındaki kampanyaya dayanan festival; yerel örgütleri, doğa ve ekoloji savunucularını, hayvan hakları aktivistlerini, dayanışma gruplarını, yerel müzisyenleri, sanatçıları, biyologları, yoğurt üreticilerini ve geniş halk kesimlerini bir araya getiriyor. Bu yılki programda mera yürüyüşleri, çocuk korteji, canlı müzik, çocuk atölyeleri, tadımlar ve yerel üretici pazarı yer alacak. Sulak alan ekosisteminin insan ve insan-dışı sakinlerini onurlandırmak amacıyla düzenlenen Manda ve Mandacı Portre Yarışması’nın üçüncüsü gerçekleştirilecek ve kazananlara özel manda çanları (lopka) ödül olarak verilecek.

Festival bu yıl aynı zamanda, manda çanlarının özgün biçiminden yola çıkarak adını alan Lopka’nın da lansmanına ev sahipliği yapacak. Lopka, İstanbul’un orman köylerindeki mandacılarla birlikte geliştirilen ve Ariste Peynir ile İstanbul Mutfak Sanatları Akademisi (MSA) desteğiyle hayata geçirilen bir yoğurt markası. Sulak alanların ve peyzajların korunması, manda varlığının geleceğinin güvencesi için hayati önem taşıyor. Muhallebicilerden köklenen manda sütüyle kurulmuş derin bağ üzerinden gelişen mutfak geleneklerini yeniden canlandıran Lopka, aynı zamanda mandaların yaşamının ve haklarının korunmasını destekliyor, tehlike altındaki sulak alan ekosistemlerini onarıyor ve İstanbul’un kırsal pastoral mirasını kentin çeperlerinde yaşatmayı hedefliyor.

Festival bu yıl, 10 - 17 Mayıs tarihleri arasında restoran iş birlikleriyle yürütülen LOPKA kampanyasına da ev sahipliği yapacak. LOPKA hem mandacılarla birlikte geliştirilen yeni bir manda yoğurt markası, hem de İstanbul’un mutfak kültürünü, mandalarını ve sulak alanlarını geleceğe taşıyan bir gastronomi hareketi. Restoran menülerinde özel tariflerle yer alacak LOPKA, kentlileri sulak alanların lezzetiyle buluştururken; aynı zamanda bu ekosistemlerin yeniden canlanmasına katkı sunan, mandacıları güçlendiren ve İstanbul’un manda sütü geleneğini yaşatan şehir çapında bir dayanışma ağı kuruyor.